السلمي
391
مجموعة آثار السلمي
محضر جدّ خود أبو عمرو را دريافته واز پيروان ومريدان أو بوده واز أو روايت حديث كرده است . از آغاز زندگى أو چيزى نمىدانيم جز اينكه از سنين كودكى به قرائت ودرس وجمع آوردن كتاب اشتغال داشته وكتابخانهء بزرگى فرآهم آورده واز تعداد زيادى از شيوخ عصر خود ، حديث شنيده است ؛ از جملهء ايشان أبو العباس اصمّ وأحمد بن علي بن حسنويهء مقرى ، وأحمد بن محمد عبدوس ومحمد بن أحمد بن سعيد رازي وچند تن ديگر را نام بردهاند . « 6 » شهرت سلمى بيشتر مربوط به تأليفات أو در تصوف است . حافظ بن عبد الغفار در توصيف أو گويد : « سلمى شيخ صوفيهء عصر خويش بود ودر همه علوم حقايق وطريقت تصوف موفق بود ، ودر علوم اين طايفه تصانيف مشهور واعجابانگيز دارد » « 7 » . هجويرى نيز در كشف المحجوب آورده است كه أو از جملهء اولين كساني بوده كه دربارهء طبقات مشايخ وآداب وسير وأقوال ومعاملات وطرق اين طايفه سخن گفته ودربارهء أصول برخى از فرقهها كتاب نوشته واز تعليمات وقواعد ايشان دفاع كرده واز كتاب وسنتّ در توجيه تصوف ، أدله وشواهد ايراد كرده است . « 8 » چنانكه در كتاب السماع به همين نحو عمل كرده است . سلمى در تفسير وحديث نيز صاحب تصنيف است وچنانكه سبكى گويد : بيش از چهل سال به املاء وقرائت حديث اشتغال داشته است . 3 ) چنان مىنمايد كه تأليف در مسائل مربوط به تصوف موضوع اصلى كار أو بوده وبه تفسير وحديث ، تنها به ميزاني كه در تصوف به كمك آن نياز داشته پرداخته است . أو تفسيري صوفيانه بر قرآن نوشته كه به تفسير أهل حق وحقايق التفسير معروف بوده است . « 9 » أو متهم به جعل أحاديث براي صوفيه بوده است وكسى كه اين نسبت را به أو داده محمد بن يوسف نيشابورى قطّان است كه گفته است : « سلمى ثقة نيست ( يعنى در حديث ) وبه وضع حديث براي صوفيه دست زده است » . « 10 » اگر چه سبكى وخطيب بغدادي كوشيدهاند كه اين تهمت را از وى دفع كنند ، اما چنين مىنمايد كه حرص شديد أو بر تأييد وتوجيه تعاليم صوفيه از طريق كتاب وسنت ، أو را بر آن داشته است كه أحاديث مورد نظر خود را از هر منبعى كه ممكن بوده ،
--> ( 6 ) . طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 60 . ( 7 ) . طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 60 - 62 . ( 8 ) . كشف المحجوب ، ترجمهء نيكلسن ، ص 401 . ( 9 ) . طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 62 . ( 10 ) . تلبيس إبليس ، ابن الجوزي ، ص 164 .